Dla człowieka najważniejszym zmysłem jest wzrok.
Dla psa – nos.

To właśnie za pomocą węchu pies orientuje się w świecie, zbiera informacje, komunikuje się z innymi psami i reguluje emocje. Zapachy są dla niego tym, czym dla nas obrazy, słowa i mimika.

Ten wpis to zaproszenie do psiego świata zapachów – świata, który działa zupełnie inaczej niż nasz.

Dlaczego pies „nie widzi” smakołyka pod nosem?

Pewnie znasz tę sytuację.
Rzucasz psu smakołyk dosłownie kilkanaście centymetrów od pyska, a on zamiast go po prostu zjeść, zaczyna węszyć wokół. Krąży, szuka, jakby jedzenia tam wcale nie było.

I wtedy myślisz:
„Serio? Przecież to leży tuż przed Tobą”.

Tylko że pies nie poznaje świata wzrokiem.
On najpierw musi powąchać.

Psi węch jest najbardziej rozwiniętym psim zmysłem. To dzięki niemu pies:

• orientuje się w otoczeniu
• rozpoznaje inne psy
• zbiera informacje o emocjach, stanie fizycznym i „historii” miejsca

Zapach jest dla psa ważniejszy niż to, co widzi. Dlatego zanim coś zje, często najpierw to „czyta” nosem.

Dlaczego pies węszy jedną dziurką mocniej?

Jeśli przyjrzysz się uważnie psu podczas węszenia, możesz zauważyć, że delikatnie obraca głowę i jedną dziurką nosa pracuje intensywniej niż drugą.

To nie przypadek.

Psy wąchają asymetrycznie, a wybór nozdrza ma związek z pracą półkul mózgowych:

• prawe nozdrze częściej wiąże się z emocjami trudnymi, takimi jak lęk czy niepewność
• lewe nozdrze częściej towarzyszy emocjom pozytywnym

To kolejny dowód na to, że węszenie nie jest „bezmyślnym kręceniem się”, tylko bardzo złożonym procesem poznawczym.

Dlaczego pies ryje łapami po załatwieniu się?

Często słyszymy, że psy się nie pocą.
To tylko częściowa prawda.

Psy rzeczywiście nie regulują temperatury tak jak ludzie, ale mają gruczoły potowe, m.in. na łapach. I właśnie to tłumaczy zachowanie, które wielu opiekunów denerwuje.

Pies załatwia się, a potem zaczyna intensywnie ryć łapami ziemię.

To nie jest zakopywanie.
To komunikacja.

Pot, podobnie jak inne wydzieliny, zawiera ogrom informacji zapachowych. Ryjąc łapami, pies:

• wzmacnia zapach
• „podpisuje się” w danym miejscu
• kieruje uwagę innych psów na swoje odchody, które niosą jeszcze więcej informacji

To psia tablica ogłoszeń, a nie złośliwość czy bałagan.

Dlaczego pies kicha po węszeniu?

Psi nos pracuje bez przerwy.
Podczas spaceru pies przetwarza ogromne ilości zapachów – znacznie więcej, niż jesteśmy w stanie sobie wyobrazić.

I tak jak my potrzebujemy czasem przerwy od bodźców, tak pies też musi zrobić… reset.

Dlatego psy czasem kichają po intensywnym węszeniu.
Nie zawsze jest to alergia czy przeziębienie.

Często wygląda to tak:

• pies długo węszy w jednym miejscu
• kończy „czytanie zapachu”
• kicha raz lub dwa
• i rusza dalej

Kichnięcie pomaga oczyścić nozdrza i zrobić miejsce na kolejne zapachy.
To taki psii odpowiednik: „OK, następny temat”.

Oblizywanie się – stres czy analiza zapachu?

Oblizywanie się u psów to sygnał, który często interpretujemy automatycznie jako stres. I czasem faktycznie tak jest.

Ale nie zawsze.

Oblizywanie się ma również związek z pozyskiwaniem informacji zapachowych. Psy korzystają bowiem nie tylko z nosa, ale też z narządu lemieszowo-nosowego (VNO), który znajduje się pod podniebieniem.

Ten narząd nie analizuje zapachów wciąganych powietrzem.
Żeby zapach do niego trafił, musi zostać rozpuszczony w ślinie.

Dlatego psy:

• liżą różne przedmioty
• oblizują się po węszeniu
• zbierają językiem zapachy z własnego nosa

Można powiedzieć, że pies wącha nie tylko nosem, ale też językiem.

Jak zawsze – kluczowy jest kontekst.
Inaczej wygląda oblizywanie się psa spiętego, a inaczej psa, który właśnie analizuje zapach świata.

Na koniec

Dla psa węszenie to nie strata czasu.
To podstawowa potrzeba, sposób komunikacji i regulacji emocji.

Odbierając psu możliwość węszenia, odbieramy mu najważniejsze narzędzie poznawania świata.

Im lepiej to zrozumiemy, tym łatwiej będzie nam:

• planować spacery
• czytać zachowanie psa
• wspierać go emocjonalnie

Bo świat psa zaczyna się od nosa.